„Jajko” – wstęp do ptasich tajemnic

Jajko Britta Teckentrup

Jajko – cud natury, daje początek życiu, symbol zmartwychwstania Jezusa i nadzieja na wieczne życie. W okresie Świąt Wielkanocnych jajka się maluje, święci i w końcu zjada. Jajka są nieodłącznym elementem tego okresu w polskiej tradycji, więc warto znać jego tajemnice. Pomocna w tym zakresie będzie książka pt. „Jajko” autorstwa Britty Teckentrup. Książka dla dzieci, ma ładne ilustracje i poręczny format (nieco mniejsza niż kartka A4). Tekst opisujący dane zagadnienie jest krótki, ale zawiera istotne informacje do zapamiętania przez czytelnika. Z pewnością nie jest to encyklopedia, z której dowiemy się wszystkiego.

kamuflaz

Z jednej strony poznajemy uzasadnienie dla spraw wydawałoby się oczywistych, czyli dlaczego jajko jest zaokrąglone, ma szpic albo i nie, ma kolor, ciapki albo ich nie ma wcale. Zaglądamy do wnętrza jaja, poznajemy najbardziej charakterystycznych reprezentantów znoszących jaja. Jest o przedstawicielach największego jaja, najmniejszego i tych pośrednich.

flaming

Poznajemy różne kształty gniazd ptaków i ich właścicieli

Dowiadujemy się co to jest oologia i kaliologia. Czy to hasła do krzyżówek? 🙂

Jaja nie są unikalne tylko dla ptaków, dlatego autorka porusza również tematykę jaj u płazów, gadów czy SSAKÓW. Tak! Dwóch przedstawicieli ssaków znosi jaja. Wiecie które? Jeśli nie to w książce ”Jajo” znajdziecie odpowiedź również  i na to pytanie.

A na koniec autorka wspomina o znaczeniu jaj w religii, mitologii i baśniach. Czyli oprócz technicznej (biologicznej) wiedzy o jajkach, mamy okazję dowiedzieć się trochę więcej o ich znaczeniu i licznych powiązaniach w kulturze.

Autor: Britta Teckentrup

Tłumaczenie: Hanna Bartoszewicz

Wydawnictwo Agora, 2019

88 stron

O innych książkach z przyrodą w roli głównej przeczytasz TU.

Przewodnik tropicieli wiosny

ksiazka Wiosna Wajrak

Z serii o książkach z PRZYRODĄ W ROLI GŁÓWNEJ chciałabym Was zachęcić do zapoznania się z książką autorstwa  Adama Wajraka „Przewodnik prawdziwych tropicieli”. A że wiosna już niebawem, albo i już jest, wg różnych kryteriów, to wybrałam część o wiośnie.

Ale na początku dygresja: wyjaśnię dlaczego wiosna przychodzi w różnym terminie. Ciekawostka, która może zaintrygować małych przyrodników.

I tak mamy 5 możliwych terminów rozpoczęcia się wiosny:

Wiosna kalendarzowa, najbardziej znana – jest to data umowna i rozpoczyna się zawsze w tym samym dniu tj. 21 marca

Wiosna meteorologiczna – również ma stały termin – 1 marca

Wiosna astronomiczna – termin rozpoczęcia zależy od ruchu planet i gwiazd, a następuje w momencie przejścia środka tarczy słońca przez punkt równonocy wiosennej tzw. punkt Barana, od tej chwili dzień jest dłuższy od nocy, aż do momentu przesilenia letniego, kiedy to znów dnie będą się skracać a noce wydłużać, obecnie następuje to 20 marca

Wiosna fenologiczna – wyznaczana jest kwitnieniem niektórych gatunków roślin; pierwszym zwiastunem wiosny tzw. przedwiośniem jest kwitnienie leszczyny pospolitej, następnie następuje pierwiośnie kiedy to rozwijają się liście brzozy brodawkowatej, a pełnia wiosny to czas kiedy rozpoczyna się kwitnienie kasztanowca zwyczajnego. Leszczyna już kwitnie w Warszawie i okolicach, więc chyba możemy uznać start fenologicznej wiosny.

Wiosna termiczna – wyznaczona jest przez średnią temperaturę powietrza (dzień i noc), która wynosi co najmniej 5 stopni Celsjusza i utrzymuje się przez co najmniej 5 dni. Prognozowa jest w tym roku na połowę kwietnia.

Wracając do tropicieli wiosny…

Książka Adama Wajraka „Przewodnik prawdziwych tropicieli – Wiosna”, to lektura dla młodych przyrodników, która przedstawia ciekawostki z życia zwierząt w różnych rejonach Polski właśnie o tej porze roku, czyli na wiosnę.

I tak dowiecie się m.in.łoś by M.Skakuj

– co to jest test łosia, do czego służy i dlaczego łosia nazywa się czasem badylarzem

-kiedy i gdzie szukać bobrów, jak się do nich zakraść, jak zamaskować  i dlaczego nie warto na nich czekać przy żeremiach

– gdzie i kiedy można spotkać niebieskie żaby – cały czas nie opuszczamy terenu Polski 🙂

– jak w gęstwinie wypatrzyć sowę oraz wiele informacji o ptakach , ale zanim wyruszycie je tropić w terenie zobaczcie jak wyglądają na wystawie w Muzeum Etnograficznym  albo w Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa w Łazienkach Królewskich – pisałam o nich tu)kornik drukarz by M.Skakuj

– i sporo miejsca poświęcone jest słynnemu już na całą Polskę kornikowi drukarzowi z Puszczy Białowieskiej. Tu dowiemy się o mechanizmie działania tych małych chrząszczy ich strategii atakowania drzew i na końcu czy las umiera czy też będzie tętnił życiem po ich ataku

Można by wymieniać jeszcze długo, ale ja zachęcam do zakupienia książki lub jej wypożyczenia w bibliotece publicznej, aby samemu zapoznać się z jej zawartością.

Książka napisana jest językiem bardzo przystępnym zarówno dla dzieci jak i dorosłych, laików przyrodników. Praktyczne porady i wskazówki będą od razu do wykorzystania na spacerze po lesie, w górach czy nawet w miejskim parku.

„Przewodnik prawdziwych tropicieli – Wiosna” to jedna z 4 części serii przewodników dla prawdziwych tropicieli. Inne części to kolejne pory roku: Lato, Jesień i Zima. I choć książka ukazała się w 2012 roku to nie straciła na aktualności.

“Przewodnik prawdziwych tropicieli – Wiosna”

Tekst: Adam Wajrak

Rysunki: Michał Skakuj

Agora SA, 2012

164 stron

O ptakach słów kilka…

Wiosna tuż, tuż, lada chwila na niebie wzmoże się ruch – bociany, żurawie, skowronki, jaskółki i inne ptaki powrócą z zimowania w ciepłych krajach. Warto  je poznać z bliska i poobserwować ich różnorodne oblicze. Do tego przydadzą się lornetki, ale wcześniej warto zaznajomić się z ich charakterystycznym wyglądem.  Sylwetki różnych ptaków przybliżą nam dwie wystawy, które miałam okazję odwiedzić.

Odloty – wystawa w Muzeum Etnograficznym

odoty ptakow wystawa

Odloty to wystawa czasowa, którą można jeszcze zwiedzać do 31 marca w Muzeum Etnograficznym w Warszawie. W ciekawie zaaranżowanej przestrzeni możemy przyjrzeć się rzeźbionym drewnianym ptakom. Dla młodych ciekawskich udostępnione zostały lornetki, tak aby mogli lepiej przyjrzeć się poszczególnym okazom. Mnie osobiście najbardziej przypadł do gustu dudek…

ptak dudek

Ptaki – element wystawy stałej pt. W polu i kniei w Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa

wystawa ptaki

W Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa w ramach stałej ekspozycji można pokazać dzieciom różne gatunki ptaków występujące na terenie naszego kraju. Wiele z nich można bez trudu spotkać na polskim niebie, w lesie, ale również na terenie Parku Łazienki Królewski, gdzie mieści się wystawa. Mamy tu do czynienia z eksponatami ptaków podzielonymi na różne środowiska, w których żyją i można je spotkać. Ptaki wyeksponowane są na wyciągniecie ręki, również na wysokości oczu najmłodszych, więc mogą być ciekawym przeżyciem.

ptak bocian

A teraz ćwiczenia praktyczne w plenerze – lornetki w dłonie i ruszajcie obserwować ptaki.

Śledźcie stronę, bo niebawem pojawi się spis aktywności na marzec z przyrodą w roli głównej. Zima już chyba nie wróci, więc nie ma juz wymówek i ruszamy w plener.