Zeszyty obserwacji przyrodniczych

Jak poznać przyrodę? Tylko własnymi zmysłami i doświadczeniami na łonie natury. Ale jak ją odkryć, gdzie szukać merytorycznej treści,  wskazówek i podpowiedzi co robić? Tu możemy wspomóc się książeczkami z serii Mój zeszyt obserwacji przyrodniczych Wydawnictwa Egmont. W sprzedaży dostępne są aktualnie cztery zeszyty – Drzewa, Owady, Pożywienie  oraz Przyroda w mieście. Dziś będzie o drzewach i owadach.

Zeszyty przeznaczone są dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Stanowią dobre uzupełnienie do tematów omawianych na lekcjach. Krótko poruszają istotne tematy dotyczące roli owadów i drzew w naturze oraz różnych detali pozwalających je bliżej poznać.

Zeszyty są ładnie zilustrowane jakby kredką, rysikiem na grubym papierze, bez plastikowych okładek i naklejek. Stwarza to pozytywne wrażenie, zwłaszcza w kontekście edukowania o przyrodzie.

Mój zeszyt obserwacji przyrodniczych – Drzewa

Pod postacią krótkich zagadek, zadań, wyklejanek czy kolorowanek, w zeszytach o drzewach dzieci dowiedzą się m.in.:

  • jaka jest rola drzewa w naturze i jakie skrywają supermoce
rola drzew w przyrodzie
  • jak powstaje drzewo, jak toczy się jego życie wraz z przemijającymi porami roku
  • jak wyglądają liście i owoce popularnych drzew, które spotkają podczas wycieczki po lesie jak również podczas spaceru w miejskim parku.

Na tych stronach zeszytu jest wystarczająco miejsca by zasuszyć i wkleić prawdziwe liście opisanych gatunków drzew. My tak zrobiliśmy, bo książkową wiedzę o przyrodzie trzeba od razu wcielić w życie. W przeciwnym razie nic po niej za chwilę nie zostanie, a przecież nie o to chodzi.

zadanie z liscmi
  • kto zamieszkuje korony drzew, a kogo dojrzeć można w obumarłym pniu

I tu też obrazki są ładne, ale póki się nie spotka danego zwierzaka w naturze, to nic z tej wiedzy za chwilę nie zostanie.

owady w martwym drewnie

Zeszyty dostarczają również propozycji plenerowych zabaw z drzewami w roli głównej np. mierzenie wysokości drzewa bez użycia miarki, doświadczanie lasu wszystkimi zmysłami, zabawy detektywistyczne czy  tworzenie leśnych dzieł sztuki.

Mój zeszyt obserwacji przyrodniczych – Owady  

W zeszycie o owadach poruszone zostały miedzy innymi takie tematy jak:

  • jakie są cechy charakterystyczne owadów, jak wygląda cykl jego życia
  • jaką rolę pełnią owady i jak dokładnie powstaje jabłko
  • co jedzą owady, czy aby tylko jest to kwiatowy nektar?
co jedza owady
  • kto to jest jelonek rogacz, patyczak, rusałka pawik i wiele innych ciekawych, trudnych do zapamiętania nazw owadów
rozne owady

W zeszytach o owadach otrzymujemy również dużą dawkę aktywności do wykonania w plenerze np. praktyczne sposoby na zwabienie motyli dzięki czemu będziemy mieli możliwość poobserwowania ich z bliska czy też podpowiedzi co praktycznego możemy zrobić by pomóc owadom żyć i jak je chronić.

Mój zeszyt obserwacji przyrodniczych – Drzewa

Mój zeszyt obserwacji przyrodniczych – Owady

Wydawnictwo Egmont

Tłumaczenie: Katarzyna Grzyb

Stron 37

Etnogadki – opowiastki o dawnych obrzędach i zwyczajach

Tradycje, obrzędy i zwyczaje związane ze zmieniającymi się porami roku oraz różnorodnymi świętami – o tym wszystkim  przeczytacie w książce Etnogadki.

ksiazka etnogadki - dawne zwyczaje ludowe

Podczas wielowiekowej obserwacji Matki Ziemi ludzie dopasowali swoje działania do świata przyrody i według niego kształtowali swoje życie. Patrzono w gwieździste niebo, obserwowano długość dnia i nocy, przypatrywano się zachowaniu zwierząt i rozwojowi roślinności. Wszystko to składało się na naturalny kalendarz prac polowych, zbiorów i wszelkich innych działań mających na celu zapewnienie sobie pożywienia.

Wierzono, że światem rządzą magiczne siły, niewidzialna energia, dobre i złe duszki dlatego ludzie chcieli się z nimi zaprzyjaźnić i oswoić tworząc różnorodne obrzędy i zwyczaje.

Przez kolejne karty książki Etnogadki poznajemy zdarzenia naturalne, które co roku wpływały na życie ludzi. Poznajemy różnorodne wierzenia, tradycje i obyczaje ludowe praktykowane przez wieki w celu zapewnienia sobie przychylności duchów i obfitych plonów ziemi.

Kolej życia opowiedziana jest przez pryzmat mieszkańców wsi – bohaterów tej książki. Poznajemy zajęcia jakimi zajmowali się w okresie zimy i kolejnych pór roku.

Towarzyszymy im w przygotowaniach do świąt Bożego Narodzenia. I tu dowiemy się jak wyglądała ówczesna choinka i jaką niosła ze sobą symbolikę (o podłaźniczce pisałam również na blogu w tym wpisie), poznajemy tajniki wykonania słomianych aniołków, które miały strzec dobrobytu całej rodziny, przeczytamy również o jasełkach.

etnogadki - podlazniczka

I tak kolejno poznajemy zwyczaje związane nadejściem wiosny, lata, Wielkanocą, zakończeniem zbioru planów i wiele innych.  

Wszystko to stanowi bardzo ciekawą podróż w czasie. Oprócz ciekawej treści książka ta zawiera PRZECUDNĄ szatę graficzną. Grafika i  ilustracje autorstwa Michała Stachowiaka to folklor w pełnej krasie. Przepięknie dopełniają treść książki. Osobiście jestem nią zafascynowana. Jest kolorowo, ciekawie, treściwie. Samo oglądanie obrazków wiele wnosi. Zatem książka jest dla dużych czytających dzieci jak i mniejszych, których zaciekawią ilustracje.   

wieniec dozynkowy

Wraz ze zmianami pór roku i towarzyszącymi im świętami i zwyczajami dostaniecie kilka praktycznych dokładnych instrukcji na to jak wykonać słomianego aniołka, pączki, kraszanki, wianek świętojański, zielnik czy powidła.

przepis na paczki

Uważam, że warto tę pozycję mieć w swojej bibliotece i przy różnych okazjach wracać pamięcią do tradycji ludowych, na których ukształtowała się nasza kultura.

“Etnogadki Opowiastki o dawnych obrzędach i zwyczajach”

tekst i opracowanie:Monika Michaluk, Witold Przewoźny

ilustracje i opracowanie graficzne Michał Stachowiak

Wydawnictwo Albus

147 stron

Po inne ciekawe pozycje książkowe z przyrodą w roli głównej odsyłam was do zakładki Książki.

Młodzi przyrodnicy – seria książek o przyrodzie

Jak sprawić by dzieci zainteresowały się przyrodą? Nic trudnego! Trzeba mówić o przyrodzie i pokazywać ją dziecku od najmłodszych lat. W domowym zaciszu możemy wykorzystać do tego różne pozycje książek przyrodniczych, z których jedną chciałabym Wam dziś przedstawić – Młodzi przyrodnicy.   

Co znajdziesz w książkach Młodzi przyrodnicy?

  • Kolorowe, duże, realistyczne rysunki przedstawiające przyrodę – > zainteresują najmłodsze dzieci, nawet 2-3 latki
  • Dopasowany do rysunków tekst– skrótowo objaśni najmłodszym przyrodę z obrazka, a starsze zachęci do pierwszych samodzielnych prób czytania
  • Duża czcionka tekstów – > dodatkowo ułatwi próby samodzielnego czytania
  • Poręczny,  mały format książki i ok 30 stron treści –> idealne do zabrania na piknik lub w podróż

Młodzi przyrodnicy – testy 🙂

Teraz przejdźmy do subiektywnej opinii o niektórych książeczkach z serii Młodzi przyrodnicy. Testy rodzinne wykazały co następuje:

Dzieci zwierząt – nr 1

dzieci zwierzat seria mlodzi przyrodnicy

Szczeniaki, kociaki i wszelkie młode zwierzaki wyglądają słodko i zawsze jakoś miło się robi na sercu na sam ich widok. Myślę, że ilekroć taka książka wpada w nasze ręce, to jest bardzo chętnie oglądana. Nie ważne, że znamy wygląd wszystkich tych zwierząt, mają w sobie coś co przyciąga.

W książce Dzieci zwierząt mamy piękne, duże i realistyczne rysunki, na których możemy podziwiać zwierzęta z różnych stron świata. Jest co oglądać, bo mamy tam: króliki, foki, wilki, zebry, makaki, wiewiórki, niedźwiedzie, surykatki, szympansy, tygrysy, leniwce, kangury, żyrafy, pingwiny, lwy, ptaki, węże, jaszczurki, rekiny, żółwie, motyle, żaby i słonie. Przyznacie, że ilość imponująca.

dzieci zwierzat seria mlodzi przyrodnicy
dzieci zwierzat wiewiroka

Owady i inne małe zwierzęta – nr2

owady seria mlodzi przyrodnicy

Książka owady i inne małe zwierzęta spodobała się nam za sam fakt pokazania małych, często trudnych do wypatrzenia zwierzątek. Owady są najliczniejszą na ziemi gromada zwierząt, więc nie sposób poznać je wszystkie. Książeczka przybliża najbardziej pospolite owady, których będziemy mogli poszukiwać z dzieckiem w plenerze. Znajdziemy tu rysunkowe przedstawienie zwierząt i garść informacji o życiu mrówek, pająków, motyli, pszczół, chrząszczy, ważek i wielu innych małych mieszkańców ziemi.

owady motyle
owady wazka

Leśne stworzenia – nr 3

lesne stworzenia

W książce Leśne stworzenia znajdziemy natomiast opisy zachowania wybranych zwierząt leśnych. Zobaczymy bobry stawiające tamę i żeremia, osy budujące gniazdo, polującą sowę, czy budujące gniazdo raniuszki. Książka jest w poręcznym, podróżnym formacie, zatem możemy śmiało zabrać ją na leśną wyprawę i odkrywać jej tajemnice podczas pikniku na leśnej polanie.  

lesne stworzenia sowy
lesne stworzenia martwe drewno

To były nasze trzy typy, które najbardziej spodobały się w naszej rodzinie. U Was może być zupełnie inaczej. Testujcie sami. Do wyboru macie w sumie dziewięć pozycji z serii Młodzi przyrodnicy, wydawnictwa Wilga: Dzieci zwierząt, Owady i inne małe stworzenia, Pory roku, Dinozaury, Dzień i noc, Kwiaty, Leśne stworzenia, Wybrzeże, W stawie.

seria mlodzi przyrodnicy okladki

Dobrej lektury!

Inne książkowe pozycje przyrodnicze warte uwagi znajdziecie w zakładce Książki

„Jajko” – wstęp do ptasich tajemnic

Jajko Britta Teckentrup

Jajko – cud natury, daje początek życiu, symbol zmartwychwstania Jezusa i nadzieja na wieczne życie. W okresie Świąt Wielkanocnych jajka się maluje, święci i w końcu zjada. Jajka są nieodłącznym elementem tego okresu w polskiej tradycji, więc warto znać jego tajemnice. Pomocna w tym zakresie będzie książka pt. „Jajko” autorstwa Britty Teckentrup. Książka dla dzieci, ma ładne ilustracje i poręczny format (nieco mniejsza niż kartka A4). Tekst opisujący dane zagadnienie jest krótki, ale zawiera istotne informacje do zapamiętania przez czytelnika. Z pewnością nie jest to encyklopedia, z której dowiemy się wszystkiego.

kamuflaz

Z jednej strony poznajemy uzasadnienie dla spraw wydawałoby się oczywistych, czyli dlaczego jajko jest zaokrąglone, ma szpic albo i nie, ma kolor, ciapki albo ich nie ma wcale. Zaglądamy do wnętrza jaja, poznajemy najbardziej charakterystycznych reprezentantów znoszących jaja. Jest o przedstawicielach największego jaja, najmniejszego i tych pośrednich.

flaming

Poznajemy różne kształty gniazd ptaków i ich właścicieli

Dowiadujemy się co to jest oologia i kaliologia. Czy to hasła do krzyżówek? 🙂

Jaja nie są unikalne tylko dla ptaków, dlatego autorka porusza również tematykę jaj u płazów, gadów czy SSAKÓW. Tak! Dwóch przedstawicieli ssaków znosi jaja. Wiecie które? Jeśli nie to w książce ”Jajo” znajdziecie odpowiedź również  i na to pytanie.

A na koniec autorka wspomina o znaczeniu jaj w religii, mitologii i baśniach. Czyli oprócz technicznej (biologicznej) wiedzy o jajkach, mamy okazję dowiedzieć się trochę więcej o ich znaczeniu i licznych powiązaniach w kulturze.

Autor: Britta Teckentrup

Tłumaczenie: Hanna Bartoszewicz

Wydawnictwo Agora, 2019

88 stron

O innych książkach z przyrodą w roli głównej przeczytasz TU.

Gąsienice w czekoladzie i inne tajemnice motyli

Wiosna… kwiaty… Przyroda budzi się do życia. I motyle…

Jednym z pierwszych motyli, które można spotkać w porze wiosennej jest latolistek  cytrynek. Zdarza się, że już w lutym podczas ciepłych dni wychodzą ze swoich kryjówek. Rośliny jeszcze pod białą pierzyną śnieżną, a cytrynki w najlepsze łopocą swymi  skrzydłami w kolorze cytryny. Raczej krótki ich wtedy żywot, ale miło na duszy, bo zwiastują wiosnę.

Taki pierwszy motyl u progu wiosny przykuwa uwagę i jest pretekstem do  rozmowy o motylach w ogóle i szczególe. Pomocna w tej dyskusji będzie świetna książka o tytule „Gąsienice w czekoladzie i inne tajemnice motyli” autorstwa Krzysztofa Pabisa.

gasienice w czekoladzie i inne tajemnice motyli

Książka składa się z 45 przeróżnych pytań dotyczących motyli.

Na początku są podstawy, czyli co to jest motyl i jak przebiega cykl jego życia. Ten element szczególnie jest mi bliski, bo przedstawiony został na przykładzie pawika, który żeruje na niezwykle cenionej przeze mnie pokrzywie. (pisałam o niej tu)

rozwoj motyli

Każda kolejna kartka książki to nowe pytanie i nowe ciekawostki.

Po co motylom skrzydła? Czy aby tylko do latania z kwiatka na kwiatek?

Gdzie mieszkają motyle? Czy spotkamy je na pustyni, na kaktusach? A w wodzie jeziora?

Czy motyl może złapać grypę? Czy powinniśmy bać się motyli?

apteka motyla

Pytań jest mnóstwo. Tekst napisany jest w zrozumiałym dla dziecka języku, na każdej stronie znajduje się po kilka ilustracji obrazujących omawiany temat. Raz jest na poważnie, a raz z odrobiną żartu. Ilustracje pięknie odzwierciedlają różnorodność motyli, dbałość o detale jest duża.

Czy motyle są smaczne? Czy śpiewają serenady? Czy mogą ścigać się z samochodami? Czy przelecą nad Atlantykiem? Czy potrafią rozbijać namioty? I w końcu odpowiedź na intrygujący tytuł książki – czy gąsienica zje twoją czekoladę?

To tylko namiastka tego co jest w książce. Pytań jest więcej, a lektura wciąga. Nie pamiętam, by takich rzeczy uczyli w szkole. Myślę zatem, że warto zapoznać się z tą pozycją, poszerzyć swoją wiedzę i pokazać dziecku fascynująca przyrodę.

 

„Gąsienice w czekoladzie i inne tajemnice motyli”

Tekst Krzysztof Pabis

Ilustracje Marta Tęcza

Multico Oficyna Wydawnicza, 2018

95 stron

Przewodnik tropicieli wiosny

ksiazka Wiosna Wajrak

Z serii o książkach z PRZYRODĄ W ROLI GŁÓWNEJ chciałabym Was zachęcić do zapoznania się z książką autorstwa  Adama Wajraka „Przewodnik prawdziwych tropicieli”. A że wiosna już niebawem, albo i już jest, wg różnych kryteriów, to wybrałam część o wiośnie.

Ale na początku dygresja: wyjaśnię dlaczego wiosna przychodzi w różnym terminie. Ciekawostka, która może zaintrygować małych przyrodników.

I tak mamy 5 możliwych terminów rozpoczęcia się wiosny:

Wiosna kalendarzowa, najbardziej znana – jest to data umowna i rozpoczyna się zawsze w tym samym dniu tj. 21 marca

Wiosna meteorologiczna – również ma stały termin – 1 marca

Wiosna astronomiczna – termin rozpoczęcia zależy od ruchu planet i gwiazd, a następuje w momencie przejścia środka tarczy słońca przez punkt równonocy wiosennej tzw. punkt Barana, od tej chwili dzień jest dłuższy od nocy, aż do momentu przesilenia letniego, kiedy to znów dnie będą się skracać a noce wydłużać, obecnie następuje to 20 marca

Wiosna fenologiczna – wyznaczana jest kwitnieniem niektórych gatunków roślin; pierwszym zwiastunem wiosny tzw. przedwiośniem jest kwitnienie leszczyny pospolitej, następnie następuje pierwiośnie kiedy to rozwijają się liście brzozy brodawkowatej, a pełnia wiosny to czas kiedy rozpoczyna się kwitnienie kasztanowca zwyczajnego. Leszczyna już kwitnie w Warszawie i okolicach, więc chyba możemy uznać start fenologicznej wiosny.

Wiosna termiczna – wyznaczona jest przez średnią temperaturę powietrza (dzień i noc), która wynosi co najmniej 5 stopni Celsjusza i utrzymuje się przez co najmniej 5 dni. Prognozowa jest w tym roku na połowę kwietnia.

Wracając do tropicieli wiosny…

Książka Adama Wajraka „Przewodnik prawdziwych tropicieli – Wiosna”, to lektura dla młodych przyrodników, która przedstawia ciekawostki z życia zwierząt w różnych rejonach Polski właśnie o tej porze roku, czyli na wiosnę.

I tak dowiecie się m.in.łoś by M.Skakuj

– co to jest test łosia, do czego służy i dlaczego łosia nazywa się czasem badylarzem

-kiedy i gdzie szukać bobrów, jak się do nich zakraść, jak zamaskować  i dlaczego nie warto na nich czekać przy żeremiach

– gdzie i kiedy można spotkać niebieskie żaby – cały czas nie opuszczamy terenu Polski 🙂

– jak w gęstwinie wypatrzyć sowę oraz wiele informacji o ptakach , ale zanim wyruszycie je tropić w terenie zobaczcie jak wyglądają na wystawie w Muzeum Etnograficznym  albo w Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa w Łazienkach Królewskich – pisałam o nich tu)kornik drukarz by M.Skakuj

– i sporo miejsca poświęcone jest słynnemu już na całą Polskę kornikowi drukarzowi z Puszczy Białowieskiej. Tu dowiemy się o mechanizmie działania tych małych chrząszczy ich strategii atakowania drzew i na końcu czy las umiera czy też będzie tętnił życiem po ich ataku

Można by wymieniać jeszcze długo, ale ja zachęcam do zakupienia książki lub jej wypożyczenia w bibliotece publicznej, aby samemu zapoznać się z jej zawartością.

Książka napisana jest językiem bardzo przystępnym zarówno dla dzieci jak i dorosłych, laików przyrodników. Praktyczne porady i wskazówki będą od razu do wykorzystania na spacerze po lesie, w górach czy nawet w miejskim parku.

„Przewodnik prawdziwych tropicieli – Wiosna” to jedna z 4 części serii przewodników dla prawdziwych tropicieli. Inne części to kolejne pory roku: Lato, Jesień i Zima. I choć książka ukazała się w 2012 roku to nie straciła na aktualności.

“Przewodnik prawdziwych tropicieli – Wiosna”

Tekst: Adam Wajrak

Rysunki: Michał Skakuj

Agora SA, 2012

164 stron

O czym szumią drzewa – książka

Szukasz pomysłu na prezent dla dziecka, w którym chcesz rozpalić zainteresowanie przyrodą? „O czym szumią drzewa” przyjdzie Ci z pomocą.

O czym szumia drzewa okladka ksiazki

Ciekawostki o życiu w lesie

Po pierwsze treść. “O czym szumią drzewa” jest podzielona na 12 tematów głównych takich jak np. Życie rodzinne w lesie, Drzewom bardzo chce się pić, Jak wygląda życie leśnych zwierząt, W lesie też czasem ktoś choruje… Z kolei każdy z tych większych tematów podzielony jest na kolejne 4 zagadnienia. Są one przedstawione w formie trochę zaczepnej: Czy drzewa mają pryszcze?, Czy drzewo może schudnąć? Czy drzewa potrafią mówić? Czy lasy potrafią wywołać deszcz? … Intrygujące… Zachęca do czytania, prawda? Każdy z tych tematów jest omówiony w zrozumiały dla dziecka sposób i przedstawia kolejną ciekawostkę przyrodniczą, której raczej nie znajdziemy w szkolnej podstawie programowej.

I tak na przykład ciekawie opisane jest zagadnienie dotyczące skóry drzewa, czyli kory. Powstają na niej zmarszczki, pęknięcia i fałdy jak u człowieka. Okoliczności są inne, zajmuje im to trochę więcej czasu, ale analogii można się doszukać. I w takiej  formie informacje zapamiętuje się dużo prościej. A pryszcze? Sprawdźcie sami co autor miał na myśli.

Inny ciekawy temat to leśny internet. Jak działa? Sprawdźcie sami, ale uchylę rąbka tajemnicy… z pomocą drzewom przychodzą grzyby (pisałam o nich tu). Żyją w symbiozie z drzewem to i w sprawie internetu się dogadali.

grzyby

Kolorowe ilustracje

Po drugie ilustracje. Książka zawiera mnóstwo kolorowych ilustracji Diany Karpowicz, idealnie wplecionych w tekst. Kolorystyka jest leśna. Przeważa zatem zieleń, jest trochę brązu, żółci i czerwieni. Samo oglądanie działa uspokajająco…

Zagadki i quizy

Po trzecie aktywność. Do każdego omawianego leśnego tematu dołączone są pytania quizowe. Na końcu książki znajdują się odpowiedzi, żeby rodzic w razie wątpliwości miał się czym wesprzeć. Pytania są z kategorii ciekawostek, o których w szkole dzieci nie nauczą. Podpowiedzi zatem się przydadzą, by rodzic wyszedł z twarzą 🙂zagadka grzyby

Oprócz quizów w książce znajdziemy mnóstwo pomysłów na aktywności, eksperymenty. Wszystko po to by sprawdzić samemu, bo tak dzieci uczą się najlepiej. A dodatkowo jest to pretekst, by wyjść do lasu i sprawdzić na żywo jak się sprawy mają.

Polecam książkę „O czym szumią drzewa” autorstwa Petera Wohllebena, który napisał również takie bestsellery jak Sekretne życie drzew czy Duchowe życie zwierząt.

“O czym szumią drzewa”

Peter Wohlleben

183 strony

Wydawnictwo Otwarte

3 książki o drzewach dla dzieci

Z okazji dzisiejszego Dnia Drzewa przygotowałam 3 pozycje książek o drzewach, dla dzieci. Nasze pociechy będą poznawały różne drzewa, ale przede wszystkim będą mogły doświadczać i bawić się z przyrodą.

ksiazki o drzewach dla dzieci

Mój zielnik

ksiazka Moj zielnik okladka

Tytuł mnie osobiście zmylił, bo liczyłam na przygodę podobną do tej, na którą zaprasza nas Łukasz Skop w swojej książce ”Zrób ten zielnik” (więcej o niej dowiesz się z tego wpisu). Nie ma tu jednak mowy stricte o ziołach, kojarzonych jako rośliny polne czy ogrodowe. Strony tej publikacji poświęcone są wyłącznie drzewom, które też mają właściwości lecznicze, ale raczej kojarzone są z lasem, wypoczynkiem czy jako źródło owoców.

Wstęp opracowania jest bardzo na czasie, gdyż wyjaśnia dlaczego jesienią liście zmieniają kolory i opadają. Mamy tu również krótki instruktarz jak suszyć liście i sporządzić z nich zielnik (ja bym nazwała to bardziej kolekcją).

Kolejne strony zawierają obszerne opisy, dużo ciekawostek, skojarzeń i  wyjaśnień związanych z życiem poszczególnych gatunków drzew. Do każdej rośliny możemy dokleić własnoręcznie znaleziony liść i w ten sposób tworzyć kolekcję, uczyć się przez doświadczanie i z własnej obserwacji.

A na koniec znajdziemy propozycje gier i zabaw z liśćmi w tle. Wszystko spójne tematycznie z jesiennymi liśćmi. Warto to mieć!

Mój zielnik

Tekst: Beata Turska

Burda Książki

74 strony

Drzewa naszych lasów

Ksiazka drzewa naszych lasow okladka

„Drzewa naszych lasów” to raczej zeszyt ćwiczeń niż książka. Co zwróciło w nim moją uwagę to aktywności proponowane dzieciom. W publikacji nie ma treści, której nie można od razu sprawdzić. I taka forma poznawania świata do mnie trafia 🙂

W książce znajdziemy  14 gatunków drzew powszechnie występujących w Polsce. Dzięki temu, że spotkamy je prawie wszędzie, możemy zabrać zeszyt na spacer i prowadzić obserwacje również w naturze.

Drzewa opisane są tu w postaci rymowanej zagadki.

„Łatwo znajdziesz ją jesienią.

Jej owoce się czerwienią,

A więc mają kolor taki,

Który dobrze wabi ptaki.

Dzieci robią z nich korale;

Wyglądają w nich wspaniale.” (Witold Szwajkowski)

Każde drzewo zawiera ponadto notkę botaniczną, która bardziej szczegółowo opisuje wygląd drzewa, liści i owoców. Poszczególne opisy są zilustrowane na tej samej stronie, co ułatwia dzieciom obserwację i skojarzenia.

Drzewa naszych lasow modrzew

Do każdej strony dołączona jest kalka. Dzieci mają za zadanie przerysować kontury liści, owoców czy pokrój drzew.  Każde drzewo ma osobne zadanie, więc małe rączki będą miały trochę pracy. A dodatkowo dzięki takim ćwiczeniom dzieci łatwiej zapamiętają różnice między omawianymi drzewami i bezbłędnie będą rozpoznawać poszczególne drzewa na spacerze.

Na końcu opracowania znajdziemy zadanie na spostrzegawczość, a poprawne jego wykonanie gwarantuje otrzymanie załączonego dyplomu dendrologa.

Myślę, że książeczka ta może z powodzeniem zostać wykorzystana podczas jesiennych spacerów do rozpoznawania drzew. Zbliżenia liści oraz szczegółowe ich opisy pomogą ponadto w rozpoznawaniu  opadłych liści i tworzeniu własnej kolekcji.

Drzewa naszych lasów

Multico Oficyna Wydawnicza

32 strony

Ilustrowany inwentarz drzew

Ksiazka Ilustrowany inwentarz drzew

Słowo inwentarz w tytule książki idealnie odzwierciedla jej zawartość. Znajdziemy tu bowiem zbiór 57 plansz rozmaitych drzew i krzewów z różnych stron świata. Opisy są krótkie i stanowią bardziej ciekawostkę przyrodniczą niż suche fakty.  Nie dowiemy się z nich jak dokładnie wyglądają liście, pień czy owoce, natomiast poznamy różnego rodzaju ciekawostki typu: dlaczego figowiec zyskał przydomek dusiciel, albo które drzewo po 2 latach osiąga wysokość 10 metrów…

figowiec z Ilustrowany inwentarz drzew

Krótkie opisy wzbogacone zostały w piękne, kolorowe ryciny przygotowane przez Emmanuelle Tchoukriel, która specjalizuje się w sporządzaniu rycin naukowych. Ilustracje cechuje zatem precyzja botanika i piękno artysty.

Inwentarz, czyli zbiór ma uświadomić dzieciom wielość gatunków drzew. A to przecież malutki wycinek spośród dziesiątek tysięcy drzew sklasyfikowanych przez botaników. Pozycja wg mnie bardziej do oglądania niż czytania, i brakuje mi aktywności dla dzieci.

Ilustrowany inwentarz drzew

Virgine Aladjidi – tekst

Emmanuelle Tchoukriel – ilustracje

Wydawnictwo Zakamarki

68 stron

O rety! PRZYRODA

Ksiazka O rety Przyroda okladka

Z okazji rozpoczynającej się jesieni przyjrzałam się książce „O rety!  Przyroda”. Tematowi jesiennemu poświęcone jest tu bowiem osiem podwójnych dużych kart. I nie jest to wiedza ogólna typu liście spadają z drzew czy zwierzęta szykują się do snu zimowego.

Jesień omówiona jest z perspektywy różnych terenów, na których możemy przebywać. Z książki dowiemy się jak wygląda jesień w lesie liściastym, w borze, w górach, nad rzeką i jeziorem, na polu i łące, w mieście, w ogrodzie i nawet przedstawiona jest jesień w jaskini. Prawda, że ciekawe podejście?

Każdy z wymienionych obszarów  opisany jest pod kątem zmian w roślinności na różnych wysokościach. Możemy przyjrzeć się co się dzieje na powierzchni ziemi, które zwierzęta są aktywne, co robią, gdzie szukają kryjówek i jak robią zapasy. Poznajemy rośliny, które jeszcze kwitną, a które już wytwarzają nasiona i walczą o przetrwanie. Później patrzymy co dzieje się wyżej na krzewach i drzewach. I w końcu obserwujemy niebo. Za każdym razem podglądamy zachowania zwierząt i obserwujemy zmiany charakterystycznych roślin.

Przekazywane informacje przedstawiane są zwięźle, w postaci dymków, często z dużą dawką humoru. Zwierzęta mają tu głos i z ich udziałem tworzone są mini historyjki. Dodatkowo pomysł z krótkimi tekstami w chmurkach stanowi świetną zachętę dla dzieci rozpoczynających przygodę z czytaniem, a u małych dzieci cały czas podtrzymuje uważność.

A mnie osobiście urzekła strona przedstawiająca jesień w lesie liściastym, narysowana tak jakbyśmy patrzyli na ten las leżąc na ziemi i patrząc w kierunku nieba. Z tej perspektywy las wygląda zupełnie inaczej.  Zobaczcie sami…

Ksiazka O rety Przyroda - karta lasu

W tej książce każda pora roku jest szczegółowo omówiona. Wiosna to 13 kart rysunków i informacji o przyrodzie. Podobnie obszernie opisane jest lato. W sumie książka składa się z 42 kart. Jest co czytać!

A na końcu książki znajdziemy kolejną ciekawostkę – autor rysuje nam przyrodę, która otacza nas w mieszkaniach. Poznamy tu przykłady roślin doniczkowych, zwierząt domowych i różnej wielkości robaczki, które kryją się w zakamarkach naszych domów.

Książkę miło się ogląda z młodszymi dziećmi i łatwo czyta ze starszymi. Rysunki są przyjazne dla oka, a zwięzła treść i humorystyczne historyjki nie pozwalają przy tej książce się nudzić. Polecam!

 

Autor książki: Tomasz Samojlik

Oficyna Wydawnicza Multico, 2017

95 stron

 

Działka dziadka działkowicza

dzialka dziadka dzialkowicza okladka ksiazki

„Działka dziadka działkowicza” to książeczka napisana miłym rymowanym wierszem. Przyjemnie się ją czyta, lekko i niezbyt długo – w sam raz dla mniejszych dzieci. Tekst jest lekki, ale treściwy i zawiera kilka myśli wartych zapamiętania i wdrożenia w życiu.

To opowieść o dziadku, jego rodzinie i działce, na której wspólnie spędzają czas. Cała rodzina jest zaangażowana w prace ogródkowe.

Mama sadzi kwiatki…

dzialka dziadka dzialkowicza mama

Tata z wujkiem podlewają ogródek …

dzialka dziadka dzialkowicza podlewanie

Dzieci zbierają owoce…

dzialka dziadka dzialkowicza dziewczynki

A na koniec  cała rodzina uczestniczy w przetwarzaniu owoców, warzyw, które wyhodowali na działce. Ktoś czyta przepis, ktoś myje owoce, ktoś czyści słoiki, ktoś gotuje, ktoś pakuje, ktoś nosi – dla wszystkich jest praca.

Ale pobyt na działce to nie tylko praca, to też odpoczynek – czytanie książki, pluskanie się wodą czy wspólny posiłek w cieniu drzewa.

Działka pokazana jest tu jako miejsce spotkań rodzinnych, na której jest czas na pracę, na odpoczynek i wspólną rozmowę. Dzięki tej książce możemy pokazać dzieciom sposób na radosne spędzanie czasu z rodziną i w kontakcie z przyrodą. Książka pokazuje współpracę w rodzinnym gronie, chwali pracowitość, uczy zaradności w prowadzeniu kuchni wprowadzając w tajniki przygotowywania przetworów i wskazuje także ważną zasadę działkowicza:

„Jedna z zasad działkowania

warta jest zapamiętania:

zbiorów nigdy nie wyrzucaj!

Jeśli sam ich nie chcesz jeść.

to po pierwsze: podziel się!”

Myślę, że nie tylko działkowicze powinni wziąć ją do serca.

dzialka dziadka dzialkowicza przetwory

W drugiej części książki zamieszczone są konkretne, praktyczne porady dotyczące suszenia ziół, mrożenia owoców i warzyw, objaśnione jest wekowanie. Znajdziemy tu też kilka przepisów na przecier pomidorowy, powidła ze śliwek bez cukru, czy lemoniadę bazyliową. Przepisy są do wykonania przez dzieci, oczywiście pod okiem dorosłych.

Naprawdę miło czyta się tę wierszowaną opowieść działkowiczów. Ilustracje w książce są pięknie dobrane do poruszanych tematów, zawierają wiele szczegółów i z pewnością zaciekawią maluchy podczas czytania. Polecam na popołudniowe czytanie na tarasie, na działce, balkonie czy w kuchni. A co? Działkową, rodzinną przygodę można wdrożyć wszędzie.

Autor książki: Katarzyna Bogucka

Wydawnictwo Widnokrąg, 2016

52 strony

A więcej recenzji książek z przyrodą w roli głównej znajdziesz tu