Świat z opłatka – tradycyjna ozdoba świąteczna
Świat z opłatka to jedna z wielu wyjątkowych polskich ozdób towarzyszących Świętom Bożego Narodzenia. Niegdyś światy stanowiły obowiązkowy element wystroju każdego domostwa, dziś dekoracja ta postrzegana jest bardziej jako ciekawostka i relikt, który ma szansę powrócić z zapomnienia.
Czym są światy – dekoracje z opłatka?
Światy powstają ze złączonych ze sobą części opłatków tworząc przestrzenną kulę. Wygląd ten nawiązuje do kształtu kuli ziemskiej, a gdy zawiesimy go na cienkiej nici i zacznie się kręcić, przypomni nam wiecznie ruchomą planetę Ziemię.
Jaka jest symbolika światów?
Światy pełniły bardzo ważną rolę w obchodach Świąt Bożego Narodzenia za sprawą bogatej symboliki, którą im przypisywano.
Opłatek, który jest bazą przy tworzeniu światów to nawiązanie do chleba, którym dzielono się z rodziną i najbliższą społecznością. W pierwszych wiekach dzielenie się chlebem było elementem komunii duchowej chrześcijan, którzy w ten sposób scalali wspólnoty nie mogące czynnie uczestniczyć w sprawowanych Mszach świętych. Przez kolejne wieki zwyczaj ten zanikał za sprawą wprowadzonych regulacji duchownych kościoła katolickiego. W Polsce i niewielu krajach Europy środkowo Wschodniej mamy jednak nawiązanie do tego obrzędu w postaci dzielenia się opłatkiem w czasie Wigilii Bożego Narodzenia. Dziś gest ten symbolizuje pojednanie, przebaczenie, to znak przyjaźni i miłości.
W temacie kolorów opłatka, to białe przeznaczone były do dzielenia się z ludźmi, a kolorowymi opłatkami dzielono się ze zwierzętami – o ich dobrostan też bardzo dbano!
Kształt światów w postaci przestrzennej kuli to nawiązanie do kuli ziemskiej i boskiego stworzenia. Stale wirująca w powietrzu Ziemia to z jednej strony przemijanie, ale również odwołanie do powtarzalności pór roku i zmian jakie stale zachodzą się w przyrodzie.
Światy wieszano pod sufitem, w centralnym punkcie izby, jako ważny element podłaźniczek. (Co to jest podłaźniczka i jak wygląda w moim wydaniu możesz przeczytać w tym wpisie)
Wirujące światy miały zagwarantować ochronę, odstraszać złe moce i przynieść pomyślność dla domowników w nowym roku.
Jak wykonać świat z opłatka?
Do stworzenia światów z opłatka potrzebujesz:
- Opłatków, z których wytniesz 5 kół
- Ostrego nożyka
- Formy do obrysowania okręgów
- Miseczki z wodą
- Igły z nitką
Najpierw wycinamy z opłatków koła. Od wybranego przez Ciebie rozmiaru zależeć będzie ile opłatków do tego celu zużyjesz. Moje koła mają 8cm i wykorzystałam 3 opłatki o wymiarach 18×10 (chyba to jest standardowy rozmiar opłatków w sprzedaży).

Jedno koło zostawiamy w całości
Jedno koło przecinamy na 2 części – otrzymujemy 2 połówki
Pozostałe 3 koła dzielimy na ćwiartki – otrzymujemy z tego 12 ćwiartek
Kolejnym etapem jest przyklejenie do pełnego koła, jednej połówki przez środek tego koła.
Kolejnym etapem jest przyklejenie ćwiartek opłatków, tak aby powstały równe części po każdej stronie podzielonego na pół koła. Dążymy do tego, by nasza półkula podzielona została na 8 równych części.

Do łączenia opłatków używamy wody. Niewielką ilością wody smarujemy krawędź opłatka, który będziemy przytwierdzać i później chwilę trzymamy go w miejscu przytwierdzenia. Inną opcją zamiast wody jest ślina – zawsze dostępna na wyciągnięcie ręki 🙂
Gdy wykonamy jedną część naszego świata, delikatnie odwracamy go i rozpoczynamy klejenie po drugiej stronie. Robimy dokładnie te same kroki co z pierwszą połówką naszej kuli.
U mnie sprawdza się trzymanie świata w dłoni. Nie polecam opierać go na twardej powierzchni, gdyż z dużym prawdopodobieństwem połamie się w trakcie dalszego klejenia.

Gdy całość jest już przytwierdzona, czas na zawieszenie go na nitce. Nawlekamy nitkę na igłę, a następnie na chwilę igłę wkładamy do gorącej wody. Zabieg ten ma nam pozwolić na zrobienie otworu w jednej części opłatka bez ukruszenia go.
Tym sposobem przygotujemy tradycyjną metodą symboliczny świat, który zawieszony w ważnym miejscu w naszym domu przyniesie nam szczęście i pomyślność w nowym rocznym cyklu.
Dobrego świętowania i niech spełniają się życzenia!


